PRODEX
| 07. 09. 2010. |
208.91
|
 |
-4.78 |
|---|
30. 08. - 03. 09. 2010.
| Finansijski |
13.573.740, din
|
|
|---|---|---|
| Količinski |
596 kg
|
|
| Kukuruz |
21,87 din/kg*
|
|
| Pšenica |
19,98 din/kg*
|
 |
| Stočni ječam |
17,28 din/kg*
|
|
| *cene su izražene sa PDV-om | ||
PRODEX – index cena na „Produktnoj berzi“
U cilju objektivnog praćenja globalnih cenovnih kretanja na tržištu agrara, za razliku od dosadašnje prakse da se prate cenovna kretanja pojedinih ratarskih kultura, menadžment „Produktne berze“ je, na osnovu dosadašnjeg iskustva u organizovanju robno-berzanske trgovine, kao i na osnovu iscrpne baze podataka, pristupio definisanju jedinstvenog pokazatelja, koji bi u dužem vremenskom periodu pratio opšti cenovni trend na tržištu primarnih poljoprivrednih proizvoda. Potrebno je znači bilo izdefinisati, formirati i metodološki razraditi jedan jedinstveni cenovni indeks, koji bi omogućio ovakve ambicije. Treba odmah u startu napomenuti da indeks o kome će biti reči nema puno veze sa indeksima na organizovanim tržištima efekata. Na takvim tržištima kretanja indexa, odnosno indexne promene ukazuju na trend razvoja ovog tržišta i stepen razvijenosti privrede. Index koji je „Produktna berza“ definisala pre pokazuje promene vrednosne korpe najznačajnijih ratarskih kultura, ukazujući na opšte poskupljenje ili pak pojeftinjenje primarnih poljoprivrednih proizvoda.
U izboru artikala koji bi trebali da su zastupljeni u pomenutoj korpi (indeksu), pošli smo od nekoliko preduslova:
- obim proizvodnje pojedinih ratarskih kultura u Srbiji i njihovo vrednosno učešće u strukturi ukupne vrednosti ratarske proizvodnje;
- stepen tržišnosti pojedinih proizvoda;
- frekventnost trgovine pojedinim kulturama na „Produktnoj berzi“ tokom godine;
- mogućnost supstitucije pojedinih primarnih kultura njihovim višim stupnjevima prerade.
Na osnovu izvršenih analiza, zaključeno je da u index možemo svrstati sledeće artikle:
- pšenica, JUS kvaliteta, rinfuz, bez primene obračuna;
- kukuruz u zrnu, JUS kvaliteta (prirodno i veštački sušen), rinfuz;
- ječam (stočni), JUS kvaliteta, rinfuz;
- suncokretova sačma sa min, 33% proteina, rinfuz;
- sojina sačma sa min. 44% proteina, rinfuz.
U razmatranje cena pomenutih proizvoda uzeti su obzir isključivo sledeći parametri:
- cene su sa PDV-om;
- plaćanje 100% avans;
- paritet isporuke – fco utovareno u vozilo kupca;
- promptna, a ne terminska isporuka (nije uzeta u obzir trgovina na zeleno).
S obzirom da je poljoprivredna proizvodnja a time i strukutura prometa na „Produktnoj berzi“ sezonskog karaktera, usled različitog procentualnog učešća pomenutih artikala od sezone do sezone, ovaj faktor je uzet u obzir prilikom utvrđivanja uticaja pojedinih pomenutih proizvoda u indeksnoj korpi za svaku sezonu.